#Healthy urban living

Topic within Citizens & Living
Rosaria Battista, Intern at Placemaking Europe, posted

OPEN CALL Placemaking Week Europe 2024

Featured image

Get ready for an exciting experience at the 7th Annual Placemaking Week Europe (PWE) in Rotterdam, Netherlands, from September 24-27, 2024! 🚀

Join us as we co-create an unforgettable programme! Do you have a game-changing project, research, or workshop to share? We want to hear from you!

This year’s festival revolves around four compelling themes:
1. Creating Place & Making It Last
2. Climate Adaptation: Together Towards Change
3. Living with Water: The Flow of the City
4. Local Power & The Battle for Space

Submit your proposals by May 19, 2024, and shape the future of urban spaces with us! Don’t miss out on this opportunity to make a difference! Join us in Rotterdam and let’s build better cities, one idea at a time! ✨

You can find all the open call info and application instructions here.

More information about PWE'24 on our official website.

Rosaria Battista's picture #Citizens&Living
Cornelia Dinca, International Liaison at Amsterdam Smart City, posted

Highlights from the Intelligent Cities Challenge Implementation Lab

Featured image

From March 4 to April 5, Amsterdam Smart City (ASC) collaborated with international peers from 77 cities across Europe in a series of online knowledge and inspiration sessions during the Intelligent Cities Challenge (ICC) Implementation Lab. The focus was on sharing best practices and building knowledge for implementing Local Green Deals (LGDs) to accelerate the transformation towards sustainability based on the principles of good governance, policy integration, partnership with local stakeholders.
Colleagues, partners, and experts from the Amsterdam Smart City network shared insights in several thematic and training sessions, including:
•      Mobility & Transport Thematic Session: Pelle Menke shared the approach and lessons from ASC's Mobility Justice Challenge, while Diederik Basta introduced the City of Amsterdam's participation in the Gemini project, supporting residents in starting local, shared mobility cooperatives through a "Mobility as a Commons" (MaaC) approach.
•      Local Green Deals Training Session: Egon van Wees presented Amsterdam's experience in setting up nine Impact Deals with social enterprises under the CLIMAA Local Green Deals project. The evaluation indicates that these deals have resulted in the creation of 105 jobs for people with barriers to the labor market and a reduction of 92 tonnes of CO2 emissions. Amsterdam, in collaboration with Aalborg (Denmark), also developed a framework now utilized by other cities in setting up similar Impact Deals.
•      Social Economy Thematic Session: Frits Verhoef shared lessons from his involvement in two local energy cooperatives, including the pioneering work of NDSM-Energie in developing a 15MW wind park in the NoorderIJplas area, highlighting various financial and political barriers yet to be overcome. Frits also his work with MeerEnergie, a cooperative aiming to establish a heating network owned by local residents in the Watergraafsmeer district of Amsterdam, utilizing waste heat from nearby data centers.
What's Next?
Amsterdam Smart City is excited to host the ICC network in Amsterdam for a Mobility Field Visit in May, showcasing best practices for public-private collaboration in sustainable and smart mobility. We also look forward to connecting with ICC peers in person during the upcoming ICC conference in Porto in June.
More Information
For further details about the Implementation Lab and upcoming ICC activities, visit the ICC website: https://www.intelligentcitieschallenge.eu/events/icc-implementation-lab-1

Stakeholders in the Amsterdam Region interested in more information or wishing to connect to the ICC network during upcoming labs or other similar sessions can reach out to ASC International Liaison via cornelia@amsterdamsmartcity.com

Cornelia Dinca's picture #Citizens&Living
Herman van den Bosch, professor in management development , posted

The '15-minute principle' also applies to rural areas (4/7)

Featured image

Due to a long stay in the hospital, I was unable to post my columns. I also cannot guarantee their continuity in the near future, but I will do my best... 

In my previous post, I emphasised that urban densification should be coordinated with other claims on space. These are: expanding blue-green infrastructure and the desire to combine living and working. I am also thinking of urban horticulture. It is therefore unlikely that all the necessary housing in the Netherlands - mentioned is a number of one million housing units - can be realised in the existing built-up area. Expansion into rural areas is then inevitable and makes it possible to improve the quality of these rural areas. Densification of the many villages and small towns in our country enable to approach them from the '15-minute principle' as well. Villages should thereby become large enough to support at least a small supermarket, primary school and health centre, but also to accommodate small businesses. A fast and frequent public transport-connection to a city, to other villages and to a railway station in the vicinity is important.
A thorny issue is the quality of nature in the rural area. Unfortunately, it is in bad shape. A considerable part of the rural area consists of grass plots with large-scale agro-industrial use and arable land on which cattle feed is grown. Half of the Netherlands is for cows, which, incidentally, are mostly in stalls. Restoring nature in the area that is predominantly characterised by large-scale livestock farming, is an essential task for the coming decades.
The development of sufficiently dense built-up areas both in cities and villages and the development of new nature around and within those cities and villages is a beckoning prospect. This can be done by applying the idea of 'scheggen' in and around medium-sized and large cities. These are green zones that penetrate deep into the urban area. New residential and work locations can then join the already built-up area, preferably along existing railway lines and (fast) bus connections. These neighbourhoods can be built in their entirety with movement on foot and by bicycle as a starting point. The centre is a small densely built-up central part, where the desired amenities can be found.
In terms of nature development, depending on the possibilities of the soil, I am thinking of the development of forest and heath areas and lush grasslands, combined with extensive livestock farming, small-scale cultivation of agricultural and horticultural products for the benefit of nearby city, water features with a sponge function with partly recreational use, and a network of footpaths and cycle paths. Picture above: nature development and stream restoration (Photo: Bob Luijks) 

Below you can link to my free downloadable e-book: 25 Building blocks to create better streets, neighborhoods and cities

Herman van den Bosch's picture #Citizens&Living
Pelle Menke, Communications and Programme officer Mobility at Amsterdam Smart City, posted

Floating Urban Development Challenge; Co-creating imaginable, workable and attractive scenarios

Featured image

Due to lack of space and climate change, the future of living might need to partly move on to water areas. In our history of conquering the water, the Dutch have a head start in some of the challenges associated with living on- and with water. Researchers and designers are therefore imagining and conceptualizing floating urban development. However, to make it a truly realistic and imaginable future scenario, there are more hurdles to overcome. To realize floating neighborhoods, we’ll need to find solutions for more than only the technical aspects, like; financing, community support, ecological aspects, affordability, politics, etc.

Overcoming these barriers will be difficult. We’re currently focusing on urgent (housing)crises and our collective belief on urban development is mainly focused on ‘family apartments on land’. This challenge revolves around creating imaginable and workable scenarios of urban development on water.

Pelle Menke's picture #Citizens&Living
Pelle Menke, Communications and Programme officer Mobility at Amsterdam Smart City, posted

Data Dilemma's verslag: Data voor leefbare straten, buurten en steden

Featured image

Hoe zetten we Data in voor leefbare straten, buurten en steden? En heb je die datasets echt zo hard nodig? "Of heb je de bewoner al voor je, kun je aan tafel, en kun je gewoon samen van start gaan met een idee?" (aldus Luc Manders).
Op 29 februari kwamen we in een volle Culture Club (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten) bijeen om het te hebben over Data en Leefbare Wijken. In een fijne samenwerking met onze partner Hieroo en SeederDeBoer nodigden we verschillende sprekers en onze communities uit op het Marineterrein Amsterdam.  

Leefbare wijken op de kaart en het visueel maken van data.

Sahar Tushuizen en Martijn Veenstra (Gemeente Amsterdam) namen verschillende kaarten mee om ons te laten zien hoe visuele data weergaven worden ingezet bij het maken van verstedelijkingsstrategieën, omgevingsvisies en beleid.

Een stad is opgebouwd uit verschillende wijken en gebieden. Simpel gezegd; in sommige wijken wordt vooral ‘gewoond’, in andere gebieden vooral gewerkt, en in sommige wijken vindt er een mooie functiemenging plaats. Samen zorgt dit voor een balans, en maakt het de stad. Maar vooral de wijken met een functiemix maken fijne wijken om in te leven, aldus Sahar en Martijn. Door de spreiding van functies visueel te maken met kaarten kan je inzichtelijk maken hoe het nu is verdeeld in Amsterdam, en inspelen op de gebieden waar functiemenging misschien wel erg achterloopt. Stedelijke vernieuwing is uiteindelijk ook een sociaal project. Het gaat niet alleen over stenen plaatsen, we moeten het ook koppelen aan bereikbaarheid en/van voorzieningen.

Sahar en Martijn gebruiken hun kaarten en gekleurde vlekken om de leefbaarheid van wijken terug te laten komen in Amsterdamse visies. Maar de kaarten vertellen niet het hele verhaal, benoemen ze op het einde van hun presentatie. “We gaan ook in gesprek met inwoners hoe functies en buurtactoren worden ervaren en gewaardeerd”. Dit maakte een mooi bruggetje naar de volgende twee sprekers.  


Hebe Verrest (Professor aan de Universiteit van Amsterdam) nam ons daarna mee in het verhaal van welzijnsdashboard.nl. Een samenwerkingsproject tussen Amsterdamse buurtbewoners (Venserpolder) en onderzoekers van de UvA.

Dit project vond haar oorsprong in twee ontwikkelingen: Er zijn de bewoners die zich niet altijd kunnen herkennen in het beeld dat over hun wijk en economisch welzijn bestaat, en zich niet gehoord voelen in verbeterprocessen in hun eigen omgeving. En dan zijn er ook de wetenschappers die merkten dat data over levens vaak nauw economisch gestuurd is. De data en het meten ervan gebeurt op een hoog schaalniveau, en dus vroegen onderzoekers zich af hoe je op lokale schaal kunt meten met meetinstrumenten die van nature democratischer zijn.

Onderzoekers van de UvA en bewoners van de wijk Venserpolder (Amsterdam Zuid-Oost) creëerden daarom samen een dashboard. De bewoners mochten meedenken wat het dashboard allemaal voor functies had, en het belangrijkste; ze mochten samen de variabele indicatoren bedenken die ze van belang vonden voor de buurt. Met behulp van de samengestelde indicatoren konden ze hun (persoonlijke) ervaringen vertalen naar data over de leefbaarheid en staat van hun buurt. De bewoners ervaarden meer zeggenschap en gehoor, en werden steeds beter in het werken met het dashboard en het vertalen van persoonlijke ervaringen naar wat algemenere data. De onderzoekers leerden met het dashboard over het ophalen van subjectieve, maar bruikbare data. En ten slotte was het voor beleidsmedewerkers en experts een mooie middel om een mix van ‘verhalen uit de buurt’ en abstractere data te verkrijgen.  

Het project loopt nog steeds en zal worden toegepast op verschillende buurten. Voor nu sloot Hebe haar presentatie af met een belangrijke learning: "Wat de bewoners belangrijke variabelen vinden, lijken ook die te zijn waar een probleem speelt".  

Van data naar datum

Ten slotte hield Luc Manders (Buurtvolk) een inspirerend pleidooi over zijn ervaringen met interventies in kwetsbare wijken. Hoewel data zeker bruikbaar kan zijn voor het signaleren en voorspellen van problemen, wilde hij het publiek tonen dat het uiteindelijk vooral gaat om het in gang zetten van een dialoog en interventie, samen mét de buurtbewoners.

Data kan zeker bruikbaar zijn voor het signaleren en voorspellen van problemen. Het in kaart brengen van risico’s in wijken kan ons tonen waar actie nodig is, maar uiteindelijk gaat leefbaarheid en welzijn over een geleefde werkelijkheid. Het gevaar is dat we blindstaren op data en kaarten en dat we de kaarten ‘beter’ maken, in plaats van iets echt in gang zetten in de wijk zelf. Want ook daar waar de cijfers verbetering aangeven, kunnen nog steeds dingen spelen die we niet weten te vangen met onze data en meetinstrumenten.

Luc noemde zijn presentatie daarom ‘Van data naar datum’. We zouden het iets minder mogen hebben over data, en het méér moeten hebben over de datum waarop we van start gaan met een project, een initiatief of een dialoog met buurtbewoners. Het liefst gaan we zo snel mogelijk met de bewoner aan tafel en zetten we iets in gang. Het begint bij het delen van verhalen en ervaringen over de situatie in de wijk, deze gaan verder dan cijfers die hoogover zijn opgehaald. Dan kan er samen met de bewoners worden nagedacht over een interventie die de wijk ten goede zou komen. Luc benadrukte hierbij ook dat we nog in te korte termijnen denken. Projecten van 2 jaar en professionals die zich 2 jaar in een wijk vastbijten vinden we al een mooie prestatie. Maar interventies in het sociaal domein hebben langer nodig. We zouden moeten denken in investeringen van bijvoorbeeld 10 jaar, zo kunnen we samen met bewoners meer leren van elkaar en meer vertrouwen op bouwen, en hoeven we niet steeds het wiel opnieuw uit te vinden.

Luc deelde ervaringsvoorbeelden, waarbij kleine interventies positieve bij-effecten in gang zetten, en moedigde het publiek aan: "Kosten en investeringen zullen aan de voorkant komen en blijven. Maar blijf het langdurig doen, leer samen met de bewoners, en denk aan het sneeuwbaleffect dat kleine interventies in gang zetten".

Dank aan de sprekers voor hun verhalen en het publiek voor de levendige discussies na afloop. Wil je bij onze volgende Data Dilemma's zijn? De volgende editie van deze serie open events vindt plaats op 30 mei. Het onderwerp en de sprekers worden binnenkort bekendgemaakt via ons platform en LinkedIn. Tot dan!

Pelle Menke's picture #Citizens&Living
Emma van der Vet, Digital Marketing at Deloitte, posted

ESG in de publieke sector: benut de EU duurzaamheidsagenda

Featured image

Gebruik deze als kapstok voor uw strategie

De kracht van een integrale strategie die financiën, mens en milieu met elkaar in balans brengt. Duurzaamheid is de nieuwe norm. Veel organisaties hebben duurzaamheid reeds een plek gegeven in hun strategie. Maar hoe zorgt u dat u tot een integrale strategie en juiste verantwoording komt? De standaarden die de EU zet op het gebied van duurzaamheid, vanuit haar ambitie om de EU een duurzame regio te laten zijn in 2050, geven de mogelijkheid om als publieke instelling relevante duurzaamheidsthema’s te selecteren en prioriteren tot een integrale strategie en een heldere verantwoording. In aansluiting op de wensen en verwachtingen van alle stakeholders.

De meerwaarde van ESG voor uw organisatie

Onze maatschappij verlangt steeds sterker van organisaties dat zij hun financiële resultaten in balans brengen met hun sociale belangen en het milieu. In antwoord hierop heeft de EU de Green Deal vastgesteld, die de regio duurzaam moet maken op basis van vijf milieuthema’s (klimaat, vervuiling, water, biodiversiteit en circulariteit). Om daarop te kunnen sturen heeft de EU ook richtlijnen voor verslaggeving vastgesteld, de zogenoemde Corporate Sustainability Reporting Directive (hierna CSRD) vastgesteld. Uit deze richtlijn zijn de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) voortgekomen. Deze standaarden bieden handvatten voor hoe een organisatie zich op het gebied van milieu (Environment), mens (Social) en bestuur (Governance) kan verantwoorden. 
De EU-standaarden bieden publieke organisaties de kapstok om duurzaamheid een integraal onderdeel te maken van de organisatiestrategie en voorop te (blijven) lopen in de beweging. De ESRS zijn weliswaar primair gericht op verslaggeving, maar bieden ook een mooi afwegingskader voor bestuurders en management bij het maken van strategische keuzes. Daarmee bereidt u zich voor op een toekomst waarin organisaties nadrukkelijker worden gevraagd om een positieve impact op mens, milieu en maatschappij te maken en waarin bepaalde duurzaamheidsontwikkelingen (zoals klimaatverandering) risico’s kunnen gaan vormen voor uw organisatie.

Welke verplichtingen gelden voor publieke instellingen?

Iedere publieke instelling krijgt naar verwachting te maken met eisen op het gebied van duurzaamheid en transparantie daarover. Hetzij omdat dit verplicht wordt in Nederlandse wetgeving, dan wel doordat uw stakeholders u om verantwoording gaan vragen. Zo zal bijvoorbeeld uw bank bij het verstrekken van financiering naar verwachting u bevragen over het effect van de verstrekte lening op mens, milieu en maatschappij. Een bank heeft namelijk de verplichting te rapporteren over de duurzaamheid van haar portefeuille.

"Het is zo goed als zeker dat publieke organisaties gevraagd gaan worden zich te verantwoorden over duurzaamheid"

De weg naar een integrale strategie en heldere ESG-rapportage

Onderstaande roadmap vertelt hoe u in 7 stappen tot een integrale strategie en verantwoording kan komen. Het vormgeven van een integrale strategie - waarin duurzaamheid een prominente plek inneemt - en u als organisatie hierover kunnen verantwoorden, is een proces dat niet alleen afstemming behoeft met de stakeholders, het vraagt ook om inbedding in alle processen van het bedrijf – en dat komt met de nodige inspanning en doorlooptijd. Wij adviseren u dan ook om hiermee tijdig aan de slag te gaan.

Essentieel is allereerst te bepalen wie hiervoor verantwoordelijk is binnen uw organisatie (stap 1). Om vervolgens te beoordelen op welke duurzaamheidselementen uw organisatie een significante impact heeft (stap 2). Wanneer sprake is van een significante impact noemen we dat ook wel ‘materiële impact’.

Hoe bepaalt u op welke onderdelen uw impact materieel is?

Welke duurzaamheidsthema’s relevant zijn, wordt bepaald door de aard van uw activiteiten, de behoeften van de belanghebbenden van uw organisatie op dit vlak én uw eigen ambitie en beleid.

Uw stakeholders, zowel intern als extern, kunnen belangrijke informatie geven in de materialiteitsanalyse over de duurzaamheidsthema’s waar uw organisatie het verschil maakt. Zij zijn echter niet allesbepalend. U kent zelf uw organisatie het beste en de aanwezige expertise binnen uw organisatie is ook zeker van belang om te bepalen waar de belangrijkste thema’s liggen. Uiteindelijk bepaalt u als management welke thema’s u zich op richt, op basis van de verkregen input en aangevuld met uw eigen strategische keuzes.

Een materialiteitsanalyse is tweeledig: u kijkt niet alleen naar de impact van de organisatie op de omgeving, maar ook naar de financiële impact van duurzaamheidsthema’s op de organisatie. Als u bijvoorbeeld denkt aan vervoersbewegingen - en daarmee samenhangende uitstoot - die uw dienstverlening teweegbrengt,  dan is niet alleen de vraag hoe groot de invloed van die uitstoot is op de omgeving, maar ook wat er gaat veranderen door bijvoorbeeld regelgeving. Komt er bijvoorbeeld regelgeving die uitstootreductie verplicht en betekent dat dat elektrisch vervoer de standaard wordt? Dan kan dat belangrijke financiële impact hebben op de waarde en levensduur van uw huidige vervoersmiddelen.  

"Met input van uw stakeholders en experts bepaalt u in een materialiteitsanalyse de duurzaamheidsthema’s waar uw organisatie het verschil maakt."

In een volgende publicatie zullen we dieper ingaan op stappen 3 t/m 7.

Emma van der Vet's picture #Energy
Teska Drosten, Communicator at Waag, posted

Waag Open: de zachte atlas (workshop door Jan Rothuizen)

Featured image

Kom in de prille lente naar een speciale editie van Waag Open en breng je leefomgeving in kaart aan de hand van de unieke blik van Jan Rothuizen.
Hoe navigeer jij je door de stad? Laat jij je leiden door Google Maps of word je nog wel eens verrast door een afslag naar het onbekende? Tijdens deze lente-editie van Waag Open verkennen we gezamenlijk de verbeelding van cartografie aan de hand van de unieke blik van beeldend kunstenaar Jan Rothuizen. Hoe ziet de plattegrond van jouw leven eruit? 

In het boek De Zachte Atlas (2013) neemt Jan Rothuizen je met zijn visuele vertellingen mee naar zijn ontdekkingsreis door Amsterdam, waarbij hij de traditionele atlas opnieuw definieert. In plaats van harde grenzen en feitelijke kaarten, omarmt Rothuizen het persoonlijke en het menselijke. Zijn tekeningen nemen je mee naar onverwachte plekken, waar de realiteit zich vermengt met verbeelding. De tekeningen nemen je mee op pad en dagen je uit om de wereld met nieuwe ogen te zien. Deze avond deelt Rothuizen zijn kennis over ‘de kunst van observeren’ en ga je zelf aan de slag met het maken van een atlas over jouw leefomgeving en persoonlijke perspectieven. 
Kom naar Waag open voor een boeiende avond vol verhalen, kunst en reflectie op de manier waarop we de wereld om ons heen ervaren.

19:15 uur | Deur open 
19:30 - 19:40 uur | Welkom & introductie door Imme Ruarus 
19:45 - 20:30 uur | Lezing door Jan Rothuizen 
20:30 - 21:30 uur | Workshop kaarten maken door Jan Rothuizen 
21:30 - 22:00 uur | Napraat & borrel & boekverkoop 'De Zachte Atlas' 
Let op: Beperkt aantal plaatsen beschikbaar, dus meld je snel aan!

Over Jan Rothuizen
Jan Rothuizen (1968) is beeldend kunstenaar. Zijn tekeningen zijn in het Engels, Spaans en Chinees vertaald. Hij toont zijn werk met grote regelmaat in binnen- en buitenland, op filmfestivals, in musea en galeries. Hij is de vaste tekenaar van het Rijksmuseum en maakte de interactieve bekroonde documentaire Refugee Republic. Zijn tekeningen verschijnen maandelijks in de Volkskrant.

Waag Open
Elke eerste donderdagavond van de maand opent Waag haar deuren! Kom langs om te discussiëren en te doen. Want we gaan niet alleen in discussie over maatschappelijke thema's en de toekomst – je leert daarnaast ook altijd iets praktisch. Iets dat je altijd al hebt willen uitproberen, zoals de 3D-printer in het FabLab, of juist iets dat je nooit had verwacht, zoals uitpluizen hoe DNA in elkaar zit in ons biotech-lab. Waag Open vindt plaats in de maakplaatsen op de eerste en tweede verdieping van het historische Waaggebouw op de Nieuwmarkt.

Omdat het Waag-gebouw een beschermd monumentaal pand is, is het helaas niet voorzien van een lift. Dit evenement vindt plaats in de Makersguild op de eerste verdieping van het Waag-gebouw.
Mocht je krap bij kas zitten en wel graag aan dit evenement willen deelnemen, neem dan contact op met tanja [@] waag [punt] org. 

Teska Drosten's picture Masterclass / workshop on Apr 4th
Naomi Vrielink, Projectmedewerker at Future City Foundation, posted

Slimme Stad Parade 23 mei 2024

Featured image

Er zijn zoveel smartcity-onderzoeken dat je soms de bomen door het bos niet meer ziet. En daarom brengen we op 23 mei 2024 in Utrecht alle bomen bij elkaar. Wil je weten welke innovatieve smartcity-onderzoeken er zijn die bijdragen aan een leefbare en slimme en sociale stad? Dan mag je de Slimme Stad Parade op 23 mei in het provinciehuis van Utrecht niet missen!

Tijdens dit unieke evenement krijg je de kans om kennis te maken met alle smartcity-onderzoeken in Nederland en Vlaanderen. Ontdek welke slimme wetenschappelijke onderzoeken er zijn voor het sociaal domein en hoe we de verstedelijkingsopgaven van de toekomst kunnen oppakken. En leer wat digitalisering en technologisering betekent voor de maatschappelijke opgaven van vandaag.
Dus, wil je weten welke smartcity-onderzoeken er zijn die bijdragen aan een betere wereld? Wil je het hele bos kunnen overzien? Kom dan naar de Slimme Stad Parade op 23 mei in het provinciehuis van Utrecht en laat je inspireren!

Datum: 23 mei 2024, 10.00 – 17.00 uur (inloop 10.00- 11.00 uur).
Locatie: Provinciehuis Utrecht
Kosten: Deelname aan de Slimme Stad parade is gratis

Meld je hieronder aan:

Meet-up on May 23rd
A Lab, Where Curious Works at A Lab Amsterdam, posted

Curious about Symbiocene starterpack

Featured image

What would the world look like if we lived in harmony with the other organisms around us? Step into the Symbiocene during the fourth edition of 'Curious about...'! A new era where nature is not just about humans, but where we become partners in coexistence. To get you started we’ve created a colourful collection of books, podcasts, initiatives, and films that will help you understand what the future could look like if Earth and Humanity heal their toxic ties.

#symbioceen #starterpack#curiousabout #alab #vandejong #werkaandewereld

A Lab's picture Meet-up on Feb 14th
A Lab, Where Curious Works at A Lab Amsterdam, posted

#4 Curious About... The Symbiocene Earth & Humanity: a Toxic Affair

Featured image

What would the world look like if we lived in harmony with the other organisms around us? Step into the Symbiocene! A new era in which nature doesn’t revolve solely around human life, but where we become partners in coexistence. Cities would transform into nature reserves, full of eco-friendly buildings constructed from biobased materials, ensuring equal rights for all living inhabitants. What would we wear? What would we eat? What would we invent? Join us as we explore the dawn of an epoch in which Earth and Humanity heal their toxic ties. To live happily ever after.

A Lab's picture Meet-up on Feb 14th
Zoë Spaaij, Project manager , posted

Toekomstverkenning publieke platformen

Featured image

Wat is de impact van (platform)technologie op de overheid van de toekomst en haar rol in de (door o.a. technologie) veranderende samenleving? Wil jij de toekomst tastbaar en beeldend maken en meedoen met een groeiende beweging van jonge (t/m 35 jaar) visionairen, denkers en doeners?
Doe dan mee aan de toekomstverkenning publieke platformen georganiseerd door FUTUR en Provincie Zuid-Holland en ondersteund door Scape Agency.

Vanuit verschillende thematische invalshoeken gaan we hiermee aan de slag in groepen van ongeveer 10 jonge professionals vanuit verschillende organisaties (Publiek, privaat en kennis). Een beschrijving van de eerste thema’s vind je hieronder:

- Circulair 2050 - De ambitie om in 2050 niet alleen klimaatneutraal, maar ook nog eens onze economie 100% circulair in te richten, vergt een omslag in denken en doen. Hoe buigen we lineaire ketens rond? Waar beginnen we? En cruciaal: welke rol speelt het publieke platform in deze transitie?
- Zicht op maatschappelijke vraagstukken met data – Data is onmisbaar voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Hoe zetten we data verantwoord in voor het benutten van deze kansen?
-Digitale Waterschappen – Bestuurt AI in 2050 het waterbeheer, of wordt water juist lokaal beheert?
-Ambtenaar van de toekomst – Als steeds meer taken worden overgenomen door (platform)technologie, wat is dan de rol van de ambtenaar van de toekomst en welke vaardigheden worden gevraagd?
- Participatie – hoe kan de overheid betrokkenheid van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties vormgeven bij beleid en besluitvorming?
- Uitvoering van de toekomst – De meeste publieke dienstverleners leveren een stand van de uitvoering aan. Hoe moet de uitvoering en publieke dienstverlening van de toekomst worden vormgegeven?
- Online leefwereld van jongeren – Welke publieke waarden moeten vooropstaan op social media, hoe ziet een dergelijk platform eruit en welke digitale vaardigheden van jongeren zijn cruciaal?
- Tomorrows Governance – hoe verandert de rol, organisatie en wijze van samenwerken van de overheid?
- Mobiliteit en Brede Welvaart - Wat is de impact van (platform)technologie op de bijdrage van mobiliteit aan de brede welvaart van mensen door de bereikbaarheid van banen, voorzieningen en sociale contacten in de stad, en de regio?
- Sociaal Domein – Hoe kan platformtechnologie bijdragen aan de complexe problemen in het sociaal domein? Hoe ga je toe naar een overheid die er voor de inwoner is, in plaats van de inwoner van het kastje naar de muur stuurt.
- Ethiek

Zijn een van die thema's iets voor jou? Meld je dan aan via: https://kennislab.typeform.com/to/MRNbvgIl

Wat betekent meedoen?
- Je sluit je aan bij een themagroep. En doet mee in de voorbereiding, dus het verzamelen van voorbeeldcases uit eigen werk, rapporten, studies, literatuur, films enz.
- Je doet op 13 februari mee met de visiedag (09:00 - 13:00), en bij voorkeur ook de aansluitende verbeeldingsdialoog in het Provinciehuis van de Provincie Zuid-Holland in den haag. Op deze dag werken de themagroepen met ondersteuning van ontwerpers en kunstenaars hun toekomstbeeld uit.
Je bent in maart beschikbaar voor 1 digitale of fysieke sessie voor de verdere uitwerking van het toekomstbeeld.
- Je bent op 4 april aanwezig (vermoedelijk enkel de middag) bij het slotevent ‘publieke platformen’ georganiseerd door de provincie Zuid-Holland in het provinciehuis. Op 4 april ‘exposeren’ de groepen hun toekomstbeeld aan een breder publiek, en wordt er op verschillende manier een dialoog georganiseerd tussen bezoekers, experts en bestuurders.
- Je vergroot je netwerk, je doet inspiratie op voor de vraagstukken waar jij dagelijks mee bezig bent en je hebt vooral plezier.

Herman van den Bosch, professor in management development , posted

How do higher density and better quality of life go together? 3/7

Featured image

A certain degree of compactness is essential for the viability of 15-minute cities.  This is due to the need for an economic threshold for facilities accessible by walking or cycling. A summary of 300 research projects by the OECD shows that compactness increases the efficiency of public services in all respects. But it also reveals disadvantages in terms of health and well-being due to pollution, traffic, and noise. The assumption is that there is an optimal density at which both pleasant living and the presence of everyday facilities - including schools - can be realised.  At this point, 'densification' is not at the expense of quality of life but contributes to it.  A lower density results in more car use and a higher density will reduce living and green space and the opportunity to create jobs.

The image above is a sketch of the 'Plan Papenvest' in Brussels. The density, 300 dwellings on an area of 1.13 hectares, is ten times that of an average neighbourhood. Urban planners often mention that the density of Dutch cities is much lower than in Paris and Barcelona, for example. Yet it is precisely in these cities that traffic is one of the main causes of air pollution, stress, and health problems. The benefits of compactness combined with a high quality of life can only be realised if the nuisances associated with increasing density are limited. This uncompromisingly means limiting car ownership and use.

Urban planners often seem to argue the other way round. They argue that building in the green areas around cities must be prevented at all costs to protect nature and that there is still enough space for building in the cities. The validity of this view is limited. In the first place, the scarce open space within cities can be better used for clean workshops and nature development in combination with water control. Secondly, much of the 'green' space outside cities is not valuable nature at all. Most of it is used to produce feed for livestock, especially cows. Using a few per cent of this space for housing does not harm nature at all. This housing must be concentrated near public transport. The worst idea is to add a road to the outskirts of every town and village. This will undoubtedly increase the use of cars.
Below you can link to my free downloadable e-book: 25 Building blocks to create better streets, neighborhoods and cities

Herman van den Bosch's picture #Mobility
Pelle Menke, Communications and Programme officer Mobility at Amsterdam Smart City, posted

Demoday #22: Inclusive Prosperity & The Case Of Experiments In Public Space

Featured image

*This article makes use of the term Inclusive Prosperity as the English translation for the Dutch word; ‘Brede Welvaart’

In The Netherlands, the concept of Inclusive Prosperity* is on the rise. Policy makers are busy defining this concept, figuring out how to put this concept into practice and what it means for their decision-making process. Together with his colleagues at the Municipality of Amsterdam, Yurhan Kwee hosts sessions on decision-making along the principles of Inclusive Prosperity. With the input he gathers, he hopes to make the decisions needed for our Inclusive Prosperity ambitions more understandable and transparent, both for Amsterdam’s administrators and councillors as well as its citizens.

Inclusive Prosperity

Inclusive Prosperity is about more than just money. It involves everything that people consider valuable, such as health, the quality of education, the environment, a safe living environment, and equal opportunities for everyone. It's about the quality of life in the present, and the extent to which this affects the prosperity of future generations or those of people elsewhere in the world.

According to the definition, used by the Municipality, there are 8 themes to consider:

1. Subjective Well-being

Subjective well-being refers to the evaluation people make of their lives. Consider the question, "How satisfied are you with life in general?"

2. Health

The theme of Health encompasses physical illnesses and conditions, as well as mental health, living with limitations, perceived health, and self-regulation and resilience.

3. Consumption and Income

The theme of Consumption and Income refers to how income provides people with the freedom and opportunities to consume, including purchasing services and goods, maintaining a financial buffer, and shaping one's lifestyle.

4. Education and Training

Thinking about the theme of Education and Training involves the transfer of knowledge and skills, socialization, and considering the education or training experiences of individuals.

5. Spatial Quality and Cohesion

Regarding the theme of Spatial Cohesion and Quality, consider the following: a qualitatively well-designed space is a crucial precondition for the perceived broad prosperity. This includes spatial design on a functional level and with a focus on the future.

6. Economic Capital

Depending on the case, consider how it relates to:

  • Human capital: the combination of competencies, knowledge, and skills;
  • Physical capital: material possessions, such as machinery, buildings, and infrastructure;
  • Knowledge capital: intangible assets, such as research and development, data, and patents;
  • Financial capital: the financial resources of households and the government (purchasing power).

7. Natural Capital

Natural Capital refers to the stock of natural resources. Consider items such as (drinking) water, food, minerals, wind-sun-water energy, biodiversity, etc. Assess whether they are sufficiently available, in shortage, or if there is damage to these resources.

8. Social Capital

The concept of Social Capital often refers to the benefits of social networks, such as access to information and resources. This involves connections within and between groups. Positive effects can lead to trust, while negative effects can lead to loneliness.

Experimenting (with Mobility related policies) in public space

The case we used during this session is the use of experiments in public space, altering mobility or travel infrastructure. The months leading up to this afternoon, Amsterdam had put different experiments into practice (e.g. de ‘knip’ and de ‘paaltjesproef’) resulting in heated discussions, about both the success and desirability of using this method.

In a more objective manner, we used the Broad Prosperity principles to argue why its either desirable or undesirable to put such methods into practice.


The group agreed that these Amsterdam experiments, concerned with creating calmer, more liveable urban areas, score well within themes like; Health (less air & noise pollution), Nature (more space for green and biodiversity), Social capital (more space and opportunity to meet and interact), Spacial quality (less dangerous and more moving space) and education (experimenting, learning by doing, viewing urban planning as experimenting and an ongoing learning process). However, as this year’s backlash on the experiments showed, there are some negative aspects to consider. Examples of domains in which we found some negative aspects, were; Economy (decreased speed and efficiency), Consumption & Income (local shop- and restaurant-owners need to be flexible and could be victims of changing infrastructure) and Subjective Well-being (citizens feel used, disadvantaged, and there is ambiguity about the purpose).

We found it difficult to arrive at a common answer because advantages and disadvantages exist on each theme separately. However, there was a common notion that the success of this method is rooted in clear and transparent communication on the effects and goals of such experiment. Frustration should be minimized and the opposing arguments should be taken seriously. Furthermore, we discussed the difference between a ‘real’ experiment in which every outcome is a success, and a trial, which is used to test a policy that’s envisioned for future years. The one who initiates the experiment should have this very clear for itself.

While one of the strengths of this method is the need to value these different domains in a more equal and objective manner, it proved to be difficult in practice. We all had the tendency to give some aspects more weight than others. While we were supposed to set up an advice and practice with decision-making along the principles of Inclusive Prosperity, it turned out to be challenging to let go of our prior experience, prejudices and opinions on this subject. We weren’t sure whether this is always a negative thing, but it’s one of the considerations Yurhan took home in the Municipality’s exploration of this approach.

Together, we experienced the challenge of working together with a new concept and approach. It should be an ongoing practice and discussion, a collective effort. Sessions like these serve that purpose perfectly.

Feel free to get in touch with me if you want to know more about the municipality’s and Amsterdam Economic Board’s efforts on the topic of Inclusive Prosperity.

Pelle Menke's picture #Citizens&Living
Herman van den Bosch, professor in management development , posted

The 15-minute city: from metaphor to planning concept (2/7)

Featured image

Carlos Moreno, a professor at the Sorbonne University, helped Mayor Anne Hidalgo develop the idea of the 15-minute city. He said that six things made people happy: living, working, amenities, education, wellbeing, and recreation. The quality of the urban environment is enhanced when these functions are realized near each other. The monofunctional expansion of cities in the US, but also in the bidonvilles of Paris, is a thorn in his side, partly because this justifies owning a car.
A more precise definition of the concept of the 15-minute city is needed before it can be implemented on a large scale. It is important to clarify which means of transport must be available to reach certain facilities in a given number of minutes. The list of facilities is usually very comprehensive, while the list of means of transport is usually only vaguely defined. But the distance you can travel in 15 minutes depends on the availability of certain modes of transport (see figure above).
Advocates of "new urbanism" have developed the tools to design 15-minute cities. They are based on three zones: the 5-minute walking zone, the 15-minute walking zone, which coincides with the 5-minute cycling zone, and finally the 15-minute cycling zone. These are not static concepts: In practice, the zones overlap and complement each other.

The 5-minute walking zone

This zone corresponds to the way in which most residential neighbourhoods functioned up until the 1960s, wherever you are in the world. Imagine a space with an average distance from the center to the edge of about 400 meters. In the center you will find a limited number of shops, a (small) supermarket, one or more cafes and a restaurant. The number of residents will vary between two and three thousand. Density will decrease from the centre and the main streets outwards. Green spaces, including a small neighbourhood park, will be distributed throughout the neighbourhood, as will workshops and offices.
In the case of new construction, it is essential that pedestrian areas have a dense network of paths without crossings at ground level with streets where car traffic is allowed. Some paths are wider and allow cycling within the 5- and 15-minute cycle zones. The streets provide access to concentrated parking facilities.

The 5-minute cycle zone and the 15-minute walking zone.

Here the distance from the center to the edge is about one kilometer. In this area, most of the facilities that residents need is available and can be distributed around the centers of the 5-minute walking zones. For example, a slightly larger supermarket may be located between two 5-minute walking zones. This zone will also contain one or more larger parks and some larger concentrations of employment.
This zone can be a large district of a city, but it can also be a small municipality or district of around 15 to 25,000 inhabitants. With such a population there will be little room for dogmatic design, especially when it comes to existing buildings. But even then, it is possible to separate traffic types by keeping cars off many streets and clustering car parks. The bottom line is that all destinations in this zone can be reached quickly by walking and cycling, and that car routes can be crossed safely.
The car will be used (occasionally) for several destinations. For example, for large shopping trips to the supermarket.

The 15-minute cycle zone.

This zone will be home to 100.00 or more residents. The large variation is due to the (accidental) presence of facilities for a larger catchment area, such as an industrial estate, a furniture boulevard or an IKEA, a university or a (regional) hospital. It is certainly not a sum of comparable 5-minute cycle zones. Nevertheless, the aim is to distribute functions over the whole area on as small a scale as possible. In practice, this zone is also crossed by several roads for car traffic. The network of cycle paths provides the most direct links between the 5-minute cycle zones and the wider area.
The main urban development objectives for this zone are good accessibility to urban facilities by public transport from all neighbourhoods, the prohibition of hypermarkets and a certain distribution of central functions throughout the area: Residents should be able to go out and have fun in a few places and not just in a central part of the city.
Below you can link to my free downloadable e-book: 25 Building blocks to create better streets, neighborhoods and cities.

Herman van den Bosch's picture #Mobility
Herman van den Bosch, professor in management development , posted

The 15-minute city: from vague memory to future reality (1/7)

Featured image

Without changing the transport system in which they operate, the advent of autonomous cars will not significantly improve the quality of life in our cities. This has been discussed in previous contributions. This change includes prioritizing investment in developing high-quality public transport and autonomous minibuses to cover the first and last mile.
However, this is not enough by itself. The need to reduce the distances we travel daily also applies to transporting raw materials and food around the world. This is the subject of a new series of blog posts, and probably the last.
Over the next few weeks I will be discussing the sustainability of the need for people and goods to travel long distances. In many cities, the corona pandemic has been a boost to this idea. Paris is used as an example. But what applies to Paris applies to every city.
When Anne Hidalgo took office as the newly elected mayor in 2016, her first actions were to close the motorway over the Seine quay and build kilometres of cycle paths. Initially, these actions were motivated by environmental concerns. Apparently, there was enough support for these plans to ensure her re-election in 2020. She had understood that measures to limit car traffic would not be enough. That is why she campaigned on the idea of "La Ville du Quart d'Heure", the 15-minute city, also known as the "complete neighbourhood". In essence, the idea is to provide citizens with almost all of their daily needs - employment, housing, amenities, schools, care and recreation - within a 15-minute walk or bike ride of their homes. The idea appealed. The idea of keeping people in their cars was replaced by the more sympathetic, empirical idea of making them redundant.
During pandemics, lockdowns prevent people from leaving their homes or travelling more than one kilometer. For the daily journey to work or school, the tele-works took their place, and the number of (temporary) "pistes á cycler" quickly increased. For many Parisians, the rediscovery of their own neighbourhood was a revelation. They looked up to the parks every day, the neighbourhood shops had more customers, commuters suddenly had much more time and, despite all the worries, the pandemic was in a revival of "village" coziness.
A revival, indeed, because until the 1960s, most of the inhabitants of the countries of Europe, the United States, Canada and Australia did not know that everything they needed on a daily basis was available within walking or cycling distance. It was against this backdrop that the idea of the 15-minute city gained ground in Paris.
We talk about a 15-minute city when neighbourhoods have the following characteristics
- a mix of housing for people of different ages and backgrounds - pedestrians and cyclists
- Pedestrians and cyclists, especially children, can safely use car-free streets.
- Shops within walking distance (up to 400 meters) for all daily needs
- The same goes for a medical center and a primary school.
- There are excellent public transport links;
- Parking is available on the outskirts of the neighbourhood.
- Several businesses and workshops are located in each neighbourhood.
- Neighbourhoods offer different types of meeting places, from parks to cafes and restaurants.
- There are many green and leafy streets in a neighbourhood.
- The population is large enough to support these facilities.
- Citizens have a degree of self-management.
Urban planners have rarely lost sight of these ideas. In many cities, the pandemic has made these vague memories accessible goals, even if they are far from reality.
In the next post, I will reflect on how the idea of the 15-minute city is moving from dream to reality.

Below you can link to my free downloadable e-book: 25 Building blocks to create better streets, neighborhoods and cities

Herman van den Bosch's picture #Citizens&Living
Herman van den Bosch, professor in management development , posted

When will robotaxi’s become commonplace? (8/8)

Featured image

Until recently, optimists would say "in a few years." Nobody believes that anymore, except for Egon Musk. The number of - so far small - incidents involving robot taxis is increasing to such an extent that the cities where these taxis operate on a modest scale, San Francisco in particular, want to take action.

Europe vs USA

In any case, it will take a long time before robotaxis are commonplace in Europe. There are two major differences between the US and Europe when it comes to transportation policy.
In the US, each state can individually determine when autonomous vehicles can hit the road. In Europe, on the other hand, a General Safety Regulation has been in force since June 2022 that applies to all countries. This states, among other things, that a driver must maintain control of the vehicle at all times. Strict conditions apply to vehicles without a driver: separate lanes, short routes on traffic-calmed parts of the public road and always with a 'safety driver' on board.
The second difference is that in the US 45% of all residents do not have public transport available. In Europe you can get almost anywhere by public transport, although the frequency is low in remote areas. Governments say they want to further increase accessibility by public transport, even if this is at the expense of car traffic. To this end, they want an integrated transport policy, a word that is virtually unknown in the US.

Integrated transport policy

In essence, integrated transport policy is the offering of a series of transport options that together result in (1) the most efficient, safe and convenient satisfaction of transport needs, (2) reduction of the need to travel over long distances (including via the '15- minutes city') and (3)  minimal adverse effects on the environment and the quality of life, especially in the large cities. In other words, transport is part of policy aimed at improving the quality of the living environment.
Integrated transport policy assesses the role of vehicle automation in terms of their contribution to these objectives. A distinction can be made between the automation of passenger cars (SAE level 1-3) and driverless vehicles (SEA level 4-5).

Automation of passenger cars

Systems such as automatic lane changes, monitoring distance and speed, and monitoring the behavior of other road users are seen as contributing to road safety. However, the driver always remains responsible and must therefore be able to take over steering at any time, even if the car does not emit a (disengagement) signal. Eyes on the road and hands on the wheel.

Driverless cars

'Hail-riding' will result in growth of traffic in cities because the number of car kilometers per user increases significantly, at the expense of walking, cycling, public transport and to a much lesser extent the use of private cars. Sofar, the number of people who switch from their own car to 'hail-riding' is minimal. The only way to reverse this trend is to impose heavy taxes on car kilometers in urban areas. On the other hand, the use of robot shuttles is beneficial in low-traffic areas and on routes from residential areas to a station. Shuttles are also an excellent way to reduce car use locally. For example, in the extensive Terhills resort in Genk, Belgium, where people leave their cars in the parking lot and transfer to autonomous shuttles that connect the various destinations on the site with high frequency.
A few months ago (April 2023), I read that Qbus in the Netherlands wants to experiment with 18-meter-long autonomous buses, for the time being accompanied by a 'safety driver'. Routes on bus lanes outside the busiest parts of the city are being considered. Autonomous metros and trains have been running in various cities, including London, for years. It is this incremental approach that we will need in the coming years instead of dreaming about getting into an autonomous car, where a made bed awaits us and we wakes us rested 1000 kilometers away. Instead of overcrowded roads with moving beds, we are better off with a comfortable and well-functioning European network of fast (sleeper) trains on a more modern rail infrastructure and efficient and convenient pre- and post-transport.

Herman van den Bosch's picture #Mobility
Teska Drosten, Communicator at Waag, posted

Waag Open: miso magic

Wegens succes herhaald!
Nederland is een broodland. We eten tussen de middag het liefst een ouderwets bammetje met kaas. Maar wat te doen met al dat oude brood?

Erika Hirose ontwikkelde een ‘kit’ waarmee je van oud brood Japanse miso kan maken. Erika haar man, Martin, koppelt de data van het fermentatieproces via sensoren aan geluid. Tijdens deze Waag Open editie kan je zelf aan de slag met het maken van miso én muziek. Neem je oude, overgebleven brood mee. Restjes aardappels pasta, rijst of noodles rijst mag ook. 
Het belooft een avond te worden voor alle zintuigen!


19.15 - 19.30 uur Inloop
19:30 - 19:45 uur Welkom
19:45 - 20:15 uur Geschiedenis van Miso (en voedselverspilling)
20:15 - 21:15 uur Miso maken 
21:15 - 21:30 uur Testen en proeven
21.30- 22:00 uur Borrel

Waag Open

Elke eerste donderdagavond van de maand opent Waag haar deuren! Kom langs om te discussiëren en te doen. Want we gaan niet alleen in discussie over maatschappelijke thema's en de toekomst - je leert daarnaast ook altijd iets praktisch.
Iets dat je altijd al hebt willen uitproberen, zoals de 3D-printer in het FabLab, of juist iets dat je nooit had verwacht, zoals uitpluizen hoe DNA in elkaar zit in ons biotech-lab. Waag Open vindt plaats in (een van) de maakplaatsen op de eerste en tweede verdieping van het historische Waaggebouw op de Nieuwmarkt.


Omdat het Waag-gebouw een beschermd monumentaal pand is, is het helaas niet voorzien van een lift. Dit evenement vindt plaats in de Makersguild op de eerste verdieping van het Waag-gebouw. 
Mocht je krap bij kas zitten en wel graag aan dit evenement willen deelnemen, neem dan contact op met tanja [@] waag [punt] org. 

Teska Drosten's picture Masterclass / workshop on Jan 4th
Emma van der Vet, Digital Marketing at Deloitte, posted

Vaart maken met bestaanszekerheid? Schaal goede initiatieven op!

Featured image

Welke concrete stappen kan de overheid op korte termijn zetten om kwetsbare burgers te ondersteunen?

Bestaanszekerheid was een van de cruciale thema's tijdens de verkiezingen en zal dat ook tijdens de formatie zijn. Er zijn veel ideeën over lange termijn oplossingen, maar mensen hebben nu direct hulp nodig. Hoe kan de overheid op korte termijn kwetsbare burgers helpen? Schaal succesvolle projecten snel op, benut fondsen beter en maak gebruik van de kracht en invloed van het bedrijfsleven, adviseren John Schattori, Johan Stuiver en Channa Dijkhuis van Deloitte.

In Nederland leven bijna één miljoen mensen onder de armoedegrens. Ook worstelen steeds meer mensen om financieel het hoofd boven water te houden. Uit recent onderzoek van Deloitte blijkt dat van de 5000 ondervraagde huishoudens slechts de helft zonder problemen alle rekeningen kon voldoen. En bijna één op de vijf huishoudens had afgelopen jaar moeite met het betalen van essentiële levenskosten. Dit illustreert dat zelfs in een van de rijkste landen ter wereld een grote groep mensen in aanzienlijke onzekerheid leeft.
Het is dan ook niet verrassend dat 'bestaanszekerheid' een belangrijk thema was in alle verkiezingsprogramma’s. En terecht, want in een wereld van economische onzekerheid en maatschappelijke veranderingen, moeten we mensen beschermen tegen financiële kwetsbaarheid en sociale ontwrichting.
De politieke partijen hebben sterk uiteenlopende oplossingen voor het aanpakken van bestaanszekerheid die vooral gericht zijn op de lange termijn. Zo is een stelselwijziging noodzakelijk om gaandeweg te zorgen voor een eerlijk, eenvoudig en rechtvaardig systeem dat bestaanszekerheid voor iedereen biedt. Maar zo’n verandering is complex en tijdrovend, terwijl er nu een groeiende groep burgers is die direct dringend hulp nodig heeft. Over de vraag wat de overheid op de korte termijn al kan doen, vertellen John Schattorie, Partner Centrale Overheid, Johan Stuiver, Director WorldClass bij de Deloitte Impact Foundation en Channa Dijkhuis, Director Public Sector.

Pak de regie en werk samen

Een eerste stap voor de overheid is om in te zetten op projecten die hun succes al hebben bewezen. Veel experimenten en pilots gericht op het verhogen van bestaanszekerheid vinden plaats op gemeentelijk niveau. Maar wanneer zo'n experiment of pilot slaagt, ontbreekt het vaak aan verantwoordelijkheid voor verdere opschaling, constateren Schattorie, Stuiver en Dijkhuis.

Stuiver: “Dat is kapitaalvernietiging, omdat een geslaagd initiatief daardoor op gemeentelijk niveau blijft hangen, net als de kennis en ervaring. In die leemte, waarbij niemand zich eigenaar voelt en verantwoordelijkheid neemt, kan het Rijk vaker de regie pakken om opschaling mogelijk te maken, in samenwerking met de gemeente waar veel kennis zit.”

Schattorie: “We hebben nu eenmaal verschillende bestuurslagen in Nederland, maar daar moet het Rijk zich niet door laten weerhouden. Zij moet juist over deze lagen heen kijken, succesvolle initiatieven selecteren en onderzoeken wat nodig is om ze op te schalen.”

Innovatieve arbeidsmarktconcepten

Neem het innovatieve arbeidsmarktconcept van de basisbaan. Deze is bedoeld voor mensen die al langdurig in de bijstand zitten en moeilijk aan regulier werk kunnen komen. Dankzij het salaris van de basisbaan zijn zij niet langer afhankelijk van een uitkering. Het werk is van maatschappelijke waarde en verhoogt de leefbaarheid in buurten, denk aan onderhouds- en reparatiewerkzaamheden, zorgtaken en toezicht in de wijk.   

Dijkhuis: “Het opschalen van experimenten naar landelijk niveau is primair de verantwoordelijkheid van het Rijk. Zij zijn dan ook aan zet om zelf of in samenwerking met experts de opschaling te realiseren.”  Schattorie: “We zien dat betrokkenen bij de basisbaan er netto direct op vooruitgaan wat leidt tot verlaging van tal van maatschappelijke kosten. Dat verdient landelijke opschaling met steun van het Rijk, gemeenten, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.”  
 Stuiver: “De basisbaan is in een aantal gemeenten succesvol, maar heeft nog geen grote navolging gekregen op nationaal niveau. In plaats daarvan ontwikkelen veel gemeenten het concept vaak opnieuw.”  Dijkhuis: “Dat is het bekende psychologische effect van not invented here, waarbij nieuwe ideeën worden genegeerd omdat ze elders bedacht zijn. De overheid moet dit effect actief tegengaan.”

Betrek het bedrijfsleven

Een ander inspirerend voorbeeld van een initiatief dat opschaling naar landelijk niveau verdient is Stichting het Bouwdepot. Dat begon als een project van gemeente Eindhoven waarbij dertig thuisloze jongeren een jaar lang 1050 euro per maand ontvingen.  
Dijkhuis: “Het merendeel van de jongeren woonde na dat jaar zelfstandig en meer dan de helft was schuldenvrij. Dit laat zien dat als je mensen vertrouwen geeft en voor rust zorgt, ze bewuste keuzes maken.”  
Stuiver: “Pas als mensen financiële rust hebben kunnen ze de stap zetten om hun bestaanszekerheid te verbeteren, bijvoorbeeld door eindelijk alle post weer te openen, maatschappelijk actief te worden of zich te oriënteren op scholing of werk.” 
De vraag is nu hoe je dergelijke projecten slim opschaalt. Schattorie, Stuiver en Dijkhuis zien een belangrijke rol weggelegd voor het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Zij dragen immers al structureel bij aan initiatieven om bestaanszekerheid te verbeteren, bijvoorbeeld in onderwijs, financiële gezondheid, schuldhulpverlening en armoedebestrijding.   
Dijkhuis: “Feit is dat in publiek-private samenwerkingen (PPS-en) bestaanszekerheidsvraagstukken doorgaans effectiever, sneller en duurzamer kunnen worden opgelost. Niemand - overheid, bedrijfsleven of onderwijs - kan de huidige vraagstukken alleen oplossen. We hebben elkaar nodig, uit de PPS-en komen nieuwe inzichten en innovaties voort.”   
Stuiver: “Vanuit de Impact Foundation werken we bijvoorbeeld samen met onze klanten aan allerlei projecten rond financiële gezondheid voor verschillende doelgroepen, zoals SchuldenLab NL en Think Forward Initiative. Ook werken we met impact ondernemers om ongeziene talenten te helpen die moeite hebben hun plek in de samenleving te vinden.”  
Schattorie: “Het is wel nodig dat het bedrijfsleven gebundeld en voor de lange termijn haar bijdrage levert aan dergelijke programma’s, waar zij samen met de overheid de richting en inrichting van de oplossingen bepaalt. Vanuit een gemeenschappelijk belang, resultaatgericht en in onderling vertrouwen. Onze ambitie is dan ook dat we vaker samen met onze klanten gebundeld impact willen maken.”  Dijkhuis: “Nu zitten we nog te vaak met een ‘duizend bloemen bloeien-strategie’, het zou veel impactvoller zijn als je dat meer in lijn brengt met elkaar.”

Benut fondsen beter

Volgens Schattorie, Stuiver en Dijkhuis is het essentieel om met een meer geïntegreerde blik te kijken naar wat er nodig is om mensen weer op de been te helpen. Ze benadrukken dat het bedrijfsleven zich medeverantwoordelijk voelt en, mits de juiste randvoorwaarden worden gecreëerd, bereid is om meer te doen dan nu het geval is. Met andere woorden: er is genoeg potentie voor experimentele innovatie, capaciteit en budget. Het is de verantwoordelijkheid van de overheid om de regie nemen en deze zaken samen te brengen, waarbij ook fondsen beter benut kunnen worden.  
Schattorie: “Het aantal toeslagen, budgetten en fondsen voor het verhogen van de bestaanszekerheid en verminderen van armoede is enorm. Veel van deze budgetten blijven echter ongebruikt, bijvoorbeeld uit vrees voor de mogelijke effecten op andere toeslagen en kortingen.”  
Dijkhuis: “Onbekendheid en complexiteit van de beschikbare financiële steun is een belangrijke reden. Daarnaast is er in een aantal grote steden een versnipperd aanbod van honderden maatschappelijke initiatieven die zich per wijk en doelgroep op specifieke thema’s richten.” 

Stuiver: “De communicatie over deze regelingen loopt vaak via kanalen die voor (kwetsbare) burgers moeilijk te vinden zijn. Een oplossing zou zijn om bedragen uit fondsen proactief en automatisch toe te kennen aan diegenen die het nodig hebben. De impact hiervan is direct merkbaar.” 
Ondanks de politieke onzekerheden is één ding duidelijk: actie is nu nodig. Zelfs een demissionair kabinet kan initiatief nemen door samenwerking te stimuleren, regie te voeren en de beste initiatieven landelijk uit te rollen, menen Schattorie, Stuiver en Dijkhuis. In onderstaande tabel geven zij een aanzet voor de eerste praktische stappen. Want: bestaanszekerheid mag dan een complex politiek vraagstuk zijn, het is vooral een dringende maatschappelijke behoefte waar elke bestuurder vandaag nog mee aan de slag kan. 

Stappen om succesvolle initiatieven op te schalen

Stappen op op te schalen

Emma van der Vet's picture #Citizens&Living
Emma van der Vet, Digital Marketing at Deloitte, posted

Gevraagd: menselijke maat. Hoe de overheid een bijdrage kan leveren aan herstel van vertrouwen

Featured image

Deloitte experts Channa Dijkhuis en Franklin Heijnen delen in deze whitepaper hoe de overheid een bijdrage kan leveren aan het herstel van vertrouwen en hoe de menselijke maat een verschil kan maken.

Vertrouwen is de startmotor voor dingen die vanzelf lijken te gaan. Dat de auto zal starten en de tram zal rijden. Dat de collega's zich op tijd melden voor de meeting. Zonder vertrouwen raken processen geblokkeerd. Als dat op grote schaal gebeurt, gaat er maatschappelijk heel veel mis.

Deze whitepaper gaat over de vicieuze cirkel van wantrouwen — en hoe we die vanuit de overheid kunnen doorbreken. Hoe de menselijke maat een bijdrage kan leveren aan herstel van vertrouwen en welke zaken daar een rol bij spelen.

Want hoe belangrijk instituties, wetten en procedures ook zijn: uiteindelijk gaat het om mensen en relaties. Precies daarom is de menselijke maat de onmisbare norm bij alles wat we doen.

Er ligt een grote uitdaging. Overheden zullen het goede voorbeeld moeten geven. We zullen het moeten aandurven om vertrouwen te geven, voordat we het krijgen. En op de weg daarnaartoe zijn veel obstakels te overwinnen. Maar gelukkig hoeft niemand dat werk alleen te verrichten. Herstel van vertrouwen kan alleen in samenspel gebeuren.

Want in één ding hebben wij het volste vertrouwen: de menselijke maat mag bescheiden zijn — het resultaat is groots.

Download onze whitepaper voor diepgaande inzichten in het herstel van vertrouwen en de cruciale rol van de menselijke maat.

Emma van der Vet's picture #Citizens&Living
Emma van der Vet, Digital Marketing at Deloitte, posted

Aanpak woningtekort: Begint met regievoering, verbinding en vereenvoudiging

Featured image

De gevolgen van de woningnood manifesteren zich op vele manieren, van studenten en dertigers die nog bij hun ouders wonen tot mensen met een middeninkomen die tussen wal en schip raken, en dak- en thuislozen zonder nachtopvang. Onbetwistbaar is dat huisvestingsproblemen en het ontbreken van een stabiele woonsituatie grote sociaaleconomische gevolgen met zich meebrengen, waaronder impact op werk, gezondheid en onderwijs.

Het is dan ook niet verrassend dat het woord 'bestaanszekerheid' vaak voorkomt in diverse verkiezingsprogramma's. Het vraagstuk is urgenter en nijpender dan ooit. Er is een behoefte aan 900.000 woningen vóór 2030 vastgesteld. Daarnaast stijgt het huidige woningtekort dit jaar van 3,9 procent naar 4,8 procent, grotendeels als gevolg van toenemende migratie, ouderen die langer thuis blijven wonen en het feit dat er steeds minder mensen samen in een huis wonen.

Hoe pakken we het woningtekort aan?

In reactie op het oplopende woningtekort zei demissionair minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening): “We moeten met meer tempo en meer regie, meer betaalbare huizen gaan bouwen.” Maar: hoe doe je dat in zo'n complex krachtenveld?

Lennert Middelkoop en Gijsbert Duijzer leiden het Deloitte Real Estate team dat zich bezighoudt met alles rondom woningbouw. Momenteel werken ze in opdracht van het ministerie van BZK onder meer aan het versnellen van de realisatie van tijdelijke huisvesting.

Middelkoop: “Dat is ontstaan vanuit het idee dat we, naast analyses en diepgravend onderzoek, vooral de noodzaak zagen om te helpen bij het tekort aan realisatiekracht.”Duijzer: “We staan nu met onze voeten in de klei en zijn inmiddels betrokken bij zo'n 230 woningbouwprojecten door heel Nederland. We helpen onder meer woningcorporaties, bouwers, gemeentes, provincies, nutspartijen, en kijken wat er nodig is om de projecten van de grond te krijgen en richting realisatie te brengen. We spreken iedereen, werken met alle partijen samen, en maken op die manier verschil.”


Duijzer en Middelkoop benadrukken dat het een complex vraagstuk is. Ze zien vier belangrijke knelpunten die de realisatie van huisvesting bemoeilijken. Draagvlak en locaties is een eerste punt. Middelkoop: “We merken dat er op bestuurlijk, politiek en maatschappelijk niveau vaak discussie en terughoudendheid is om bepaalde locaties toe te wijzen aan aandachtsgroepen, zoals arbeidsmigranten.” Duijzer: “Ruimte is schaars en er is altijd wel een reden te bedenken waarom er iets anders op een bepaalde plek moeten komen. Zeker als het gaat om mensen die momenteel niet tot de gemeenschap behoren van een bepaalde gemeente.”

Een tweede knelpunt is de business case die, zowel voor tijdelijke als reguliere huisvesting, op dit moment vaak niet rond te krijgen is. Duijzer: “Oorzaken zijn onder meer de stijgende rente en de hoge grond- en bouwkosten, waardoor de kosten van woningen te veel stijgen. Tegelijkertijd kun je de huurprijzen in de sociale huursector nauwelijks verhogen. Bovendien worden locaties nu vaak tijdelijk vergund voor een periode van maximaal 15 jaar, wat onduidelijkheid schept over de toekomst van deze woningen. Dit resulteert in een negatieve business case.”

Ruimtelijke ordening is een derde knelpunt. Duijzer: “De regelgeving rondom ruimtelijke ordening was al ingewikkeld, en de nieuwe omgevingswet zal bij veel gemeenten waarschijnlijk eerst vooral tot onzekerheid en vertraging leiden.” Middelkoop: “Iedereen heeft het recht er iets van te vinden, en er spelen vaak veel belangen. Denk bijvoorbeeld aan de regels voor bezwaar en beroep of de flora- en faunawet. Het is belangrijk dat we regelgeving hebben voor dit soort zaken, het gaat immers over belangrijke thema's als leefbaarheid en duurzaamheid, maar op dit moment ontbreekt een integrale uitvoering.”

Het laatste knelpunt is nutsvoorzieningen. Duijzer: “In veel delen van het land is er netcongestie en een tekort aan materialen en personeel bij netbeheerders, wat leidt tot lange wachttijden voor elektriciteitsaansluitingen.”
Het laatste knelpunt is nutsvoorzieningen.

Duijzer: “In veel delen van het land is er netcongestie en een tekort aan
materialen en personeel bij netbeheerders, wat leidt tot lange wachttijden voor
"Om verschil te maken als overheid, moet je een uitvoerende regie pakken."


Actieve betrokkenheid bij projecten

De grote vraag is hoe je binnen dit krachtenveld laveert en vooral wat dan wel werkt in de aanpak van het woningtekort. Als je als overheid verschil wilt maken, moet je een uitvoerende regie pakken, stellen Duijzer en Middelkoop. “Sturen door actief betrokken te zijn bij projecten”, zegt Duijzer. “Alleen op die manier kun je eigenaar worden van het probleem en echt snappen wat er in praktijk speelt. Actieve betrokkenheid legitimeert bovendien het beleid en helpt om de echte knelpunten te identificeren. Dat heeft tot gevolg dat je beleid en interventies kunt ontwikkelen die echt iets oplossen.”

Middelkoop: “Regie vanuit de Rijksoverheid is nodig. Als het gaat om draagvlak en locaties is het een illusie om te denken dat gemeenten daar alleen doorbraken zullen forceren. Daar ligt een taak voor de hele overheid.”
Duijzer: “De overheid moet locaties aanwijzen, maar dat moet wel hand in hand gaan met de uitvoering. Als je als Rijksoverheid actief en constructief betrokken bent bij de realisatie van woningbouwprojecten, en op basis daarvan locaties aanwijst, is dat veel effectiever en zal dat meer geaccepteerd worden dan wanneer je op afstand beleid formuleert.”

Middelkoop: “Een bindend beleidskader dat aanwijzen mogelijk maakt, heeft bovendien tot gevolg dat het voorspelbaar wordt waar in Nederland voor welke ruimtelijke invulling gekozen wordt. Daar is veel behoefte aan, ook bij professionele partijen die nu vaak moeten anticiperen op vele mogelijkheden en dan terugdeinzen voor grote investeringen zoals een robotlijn in een woningfabriek.”

Problemen vereenvoudigen

Volgens Duijzer en Middelkoop is er naast sturing en betrokkenheid bij de uitvoering van projecten nog een belangrijke rol weggelegd voor de Rijksoverheid: het verminderen van complexiteit. Middelkoop: “Bij de 230 projecten waar we bij betrokken zijn, zijn we continu bezig met het aanpakken van alle beren op de weg. We nemen elk probleem afzonderlijk ter hand en proberen het op te lossen."

"Ga in de bouwkeet of bij het projectteam zitten en vraag: wat hebben jullie nodig om een woning sneller neer te zetten?"

Duijzer: “Projecten lopen vaak vast door een overvloed aan uitdagingen. Het werkt echt om deze één voor één te lijf te gaan. Daarbij is het wel van belang dat alle partijen samenkomen, lef tonen en bereid zijn om concessies te doen.”Middelkoop: “Naast het geven van richting en het begrijpen van de lokale situatie, is het eveneens de taak van de Rijksoverheid om alle relevante partijen bijeen te brengen om samen te zoeken naar oplossingen. Het klinkt zo simpel, maar we merken vaak dat mensen soms jaren over elkaar kunnen praten, terwijl ze elkaar amper kennen.”

Het is verre van makkelijk om Nederland op een goede manier in te richten als het gaat om woningbouw. Middelkoop en Duijzer zeggen daarom: draai het om. Als het zo complex is op een plek, ga dan naar die plek toe om te praten met de betrokken partijen. Middelkoop: “Voer regie, zodat de uitvoering daar baat bij heeft, en niet andersom. Geef bindend richting en help waar nodig. Ga in de bouwkeet of bij het projectteam zitten en vraag: wat hebben jullie nodig om een bepaald type woning sneller neer te zetten? En pas dáár vervolgens je randvoorwaarden, beleid en regie op aan.”

Duijzer: “Regie en uitvoering zijn niet los van elkaar te zien. Als je draagvlak wilt creëren voor die regierol, hoort uitvoering daar altijd bij. Durf je te verhouden tot individuele projecten en ga ermee aan de slag. De rest volgt vanzelf. Na een bezoek aan een bouwkeet, gemeentehuis, woningcorporatie of participatieavond, ga je altijd naar huis met het idee: het kan anders, simpeler, en minder complex.”

Emma van der Vet's picture #Energy